فاکتور رشد شبهانسولینی ۱ (IGF-۱) هورمونی شبهانسولین با نقشی حیاتی در رشد و ترمیم عضله است. در پاسخ به فشار مکانیکی تمرینات مقاومتی، IGF-۱ موضعی در عضله تولید شده و به صورت اتوکرین/پاراکرین با فعالسازی مسیر PI3K/Akt/mTOR سنتز پروتئین را تحریک میکند. IGF-۱ کبدی نیز در آنابولیسم عضلانی سهیم است. به دلیل اثرات آنابولیک، ورزشکاران به دنبال افزایش طبیعی سطح این هورمون از طریق راهکارهای غیردارویی مانند پروتکلهای ورزشی و تغذیه هستند. ارتباط قطعی بین شدت تمرین و افزایش پایدار IGF-۱ سیستمیک ثابت نشده، اما برخی تمرینات ممکن است ایزوفرمهای موضعی را به طور حاد بالا ببرند. همچنین، سازگاریهای ورزشی چندوجهیاند؛ برای مثال، مطالعهای نشان داد که ورزش نفوذ سلولهای کشنده طبیعی را افزایش میدهد (R4)، که بر ارتباط ایمنی-هورمونی و احتمالاً تأثیر بر پویایی فاکتورهای رشد دلالت دارد. لذا این که آیا ورزشکاران میتوانند IGF-۱ را به طور طبیعی افزایش دهند، پرسشی بیپاسخ است.
فعالیتهای ورزشی پویای حاد به طور گذرا سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار میدهند که شامل افزایش سریع سلولهای کشنده طبیعی (NK) در جریان خون است. این سلولها که با هدفگیری سلولهای آلوده به ویروس و سرطانی نقش کلیدی در ایمنی ذاتی دارند، در دوره ریکاوری پس از ورزش فنوتیپ فعالی را نشان میدهند. لاوی و گوپتا (۲۰۱۷) گزارش کردند که پس از ورزش پویای حاد، افزایش سلولهای NK در گردش خون مشاهده میشود که نشانگرهای فعالسازی، مانند افزایش گیرندههای سمیت سلولی، را بروز میدهند. این وضعیت عملکردی بهبودیافته حاکی از آن است که ورزش ممکن است سیستم ایمنی را برای نظارت بهتر در برابر پاتوژنها آماده کند. با این حال، شدت و مدت این پاسخ تحت تأثیر عواملی مانند شدت و مدت ورزش و سطح آمادگی جسمانی فرد قرار دارد. اگرچه افزایش حاد سلولهای NK فعال ناشی از ورزش مفید به نظر میرسد، پیامدهای بلندمدت آن برای سلامت کلی سیستم ایمنی همچنان موضوع تحقیقات فعال است. این یافتهها تعامل پیچیده میان فعالیت بدنی و عملکرد ایمنی را برجسته میکنند.
در حالی که ورزش حاد میتواند موقتاً سلولهای کشنده طبیعی (NK) خون را افزایش دهد، نفوذ آنها به بافتهایی مانند پروستات هنوز نامشخص است. سلولهای NK در نظارت ایمنی علیه بدخیمیها نقش دارند و حضورشان در پروستات ممکن است بر سلامت آن مؤثر باشد. گالوائو و همکاران (۲۰۲۲) شواهد موجود را مرور کرده و احتمال تسهیل نفوذ NK به پروستات توسط ورزش را بررسی نمودند. اگرچه دادههای انسانی محدود است، مطالعات حیوانی نشان میدهد که کاتکولآمینها و میوکینهای آزادشده طی ورزش ممکن است مهاجرت این سلولها به بافتها را تقویت کنند. عروق ویژه و ریزمحیط ایمنی پروستات نیز میتواند بر این فرآیند تأثیر بگذارد. با این وجود، شواهد کافی برای نتیجهگیری قطعی وجود ندارد، چرا که اغلب پژوهشها بر تحرک سلولی تمرکز داشتهاند نه استقرار بافتی. این موضوع بهویژه در زمینه پیشگیری از سرطان پروستات اهمیت دارد، اما نیاز به مطالعات بیشتری برای روشن شدن ابعاد آن حس میشود.
پتانسیل آنتیاکسیدانهای طبیعی برای کاهش انقباض برونش ناشی از ورزش توجه علمی را به خود جلب کرده است. زیگل و همکاران (۲۰۰۳) بررسی کردند که آیا لیکوپن، یک کاروتنوئید با خواص آنتیاکسیدانی قوی، میتواند آسم ناشی از ورزش را در ورزشکاران جوان کاهش دهد. در کارآزمایی کنترلشده آنها، شرکتکنندگان پیش از چالش ورزشی مکمل لیکوپن یا دارونما دریافت کردند. محققان پارامترهای عملکرد ریوی مانند حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول (FEV1) را برای ارزیابی شدت تنگی راه هوایی اندازهگیری نمودند. یافتهها نشان داد که مصرف لیکوپن با کاهش قابل توجهی در افت عملکرد ریه پس از ورزش در مقایسه با دارونما همراه بود که حاکی از یک اثر محافظتی است. مکانیسم پیشنهادی شامل توانایی لیکوپن در خنثیسازی گونههای فعال اکسیژن تولیدشده در طول فعالیت بدنی شدید است که تصور میشود در التهاب راه هوایی و افزایش پاسخدهی برونش نقش دارند. با این حال، مطالعه به دلیل حجم نمونه کوچک محدود بود و اثربخشی و ایمنی بلندمدت مکمل لیکوپن برای مدیریت آسم ناشی از ورزش هنوز نامشخص است. تحقیقات بیشتری برای تأیید این نتایج اولیه و تعیین استراتژیهای دوز بهینه مورد نیاز است.
ورزش سنگین به طور گذرا نفوذپذیری روده را افزایش میدهد که میتواند به انتقال اندوتوکسینها و بروز علائم گوارشی و التهاب در ورزشکاران منجر شود. حفظ یکپارچگی سد رودهای برای سلامت ورزشکاران حیاتی است. آغوز گاوی، مکملی غنی از فاکتورهای رشد و ایمونوگلوبولینها، برای پیشگیری از این آسیب رودهای بررسی شده است. در مطالعهای کنترلشده، مارچبنک و همکاران (۲۰۱۱) نشان دادند که مصرف ۱۴ روزه آغوز گاوی افزایش نفوذپذیری روده ناشی از ورزش شدید را در ورزشکاران سالم بهطور قابلتوجهی کاهش داد. شرکتکنندگان ۳۰ دقیقه با ۸۰ درصد حداکثر اکسیژن مصرفی دویدند و نفوذپذیری روده با نسبت دفع ادراری لاکتولوز به مانیتول سنجیده شد. گروه مصرفکننده آغوز گاوی نفوذپذیری کمتری نسبت به گروه دارونما داشت و افزایش معمول پس از ورزش را محدود کرد. این یافتهها آغوز گاوی را بهعنوان راهکاری تغذیهای برای حفظ سلامت روده در تمرینات سنگین مطرح میکند، اما تأیید آن نیازمند پژوهشهای بیشتر در جمعیتهای ورزشی مختلف است.
